تابآوری؛ رمز موفقیت شرکت مخابرات ایران در جنگ
به گزارش خبری ماناگذر؛ همه جنگهای جهان روزی تمام خواهند شد اما رسم روزگار است که دامنه آن سالها انسانها را رها نخواهد کرد؛ اسفند و فروردین ماه گذشته، ماههای سختی برای همه ما ایرانیان بود ولی تاب آوردیم و این نیز رسم روزگار است که صبر و مقاومت بالاخره پیروز خواهد شد. این تابآوری را در همه عرصهها میتوان به خوبی شاهد بود؛ از مقاومت نظامی گرفته تا پایداری شبکههای ارتباطی کشور توسط کارکنان، مهندسان و مدیران شرکت مخابرات کشور که آن روزهای سخت را ماندند و تاب آوردند تا در پس روزها و شبهای بدون اینترنت بینالمللی، ارتباطی قطع نشود و زیرساختی ویران نماند.
جالب آنکه اتحادیه جهانی مخابرات (ITU) ،شعار سال ۲۰۲۶ خود را تقویت تابآوری در دنیای متصل انتخاب کرده که با شرایط خاص کشور ما همخوانی داشت و بدون اغراق باید گفت کشورمان و به خاصه شرکت مخابرات ایران به خوبی به این شعار عمل کرد و در روزهای جنگ با تابآوری مثال زدنی که داشت این مرحله سخت را با موفقیت پشت سرگذاشت.
اتحادیه جهانی مخابرات در متنی که به توصیف شعار سال خود پرداخته اینگونه آورده است: در دنیایی که به طور فزایندهای به اتصال بدون وقفه وابسته است، تابآوری شبکههای دیجیتال ما ضروری است. شریانهای حیاتی دیجیتال (شبکههای زمینی، کابلهای زیردریایی، ماهوارهها و سیستمهای داده) ستون فقرات جوامع و اقتصادهای ما را تشکیل میدهند.
در بیانیه اتحادیه جهانی مخابرات درباره عناصر تابآوری این موارد را یادآور شده است: کابلهای زیردریایی که قارهها را به هم متصل میکنند، شبکههای زمینی که دادهها را در سراسر شهرها حمل میکنند، ماهوارههایی که از ارتباطات و ناوبری پشتیبانی میکنند و مراکز دادهای که خدمات دیجیتال را تأمین میکنند. هنگامی که هر بخشی از این زنجیره از کار میافتد، سیستمهای ضروری، از امور مالی و مراقبتهای بهداشتی گرفته تا حمل و نقل و واکنش به بلایا، در معرض خطر قرار میگیرند. امروزه، بسیاری از شبکهها در مواجهه با تهدیدات فزاینده، مانند رویدادهای شدید آب و هوایی و زلزلههای بزرگ، آسیبپذیر باقی میمانند. تابآوری تضمین میکند که سیستمهای دیجیتال برای مقاومت، سازگاری و بازیابی از اختلال طراحی شدهاند و از جان و معیشت محافظت میکنند.
جنگ و آسیبی که دیدیم
نکته جالب این که اتحادیه جهانی مخابرات در میان این عناصر به موضوع جنگ و آسیبهای آن اشارهای نکرده که حتما میزان تخریب آن از بلایای طبیعی مانند زلزله بیشتر است و اتفاقا کشور ما در طول مدت جنگ با آمریکا این عنصر مهم و تخریبگر را به خوبی تجربه کرد و به گفته حمید خوانساری، معاون امور پستی، ارتباطی و فناوری اطلاعات رگولاتوری، بیش از ۱۵ مرکز مخابراتی و ۵۰۰ سایت اپراتورهای سیار در این جنگ آسیب دیدند اما با تلاش همه همکاران شبکه ارتباطی ثابت و سیار کشور پایدار باقی ماند. این مدعا را میتوان اینگونه اثبات کرد که در تمام روزهای جنگ هیچ اختلالی در فرآیند مجازی کشور پیش نیامد؛ شبکههای بانکی فعال بودند، تراکنشها قطع نشد، محصلان در شبکه شاد به تحصیل ادامه دادند و هیچ خط تلفن ثابتی به دلیل شرایط جنگی قطع نشد، که در پشت آن یک تلاش ملی و جمعی در جریان بود و همانگونه که محمد جعفرپور مدیرعامل شرکت مخابرات ایران در اردیبهشت ماه عنوان کرد برخی مراکز مخابراتی در جریان جنگ آسیب دیدند اما همکاران شرکت مخابرات در کوتاهترین زمان ممکن عملیات بازسازی و رفع اختلال را انجام دادند به گفته جعفرپور، در روزهای جنگ شبکه مخابراتی کشور کمترین میزان قطعی را تجربه کرد و بخش عمده ارتباطات آسیبدیده نیز در مدت کوتاهی به مدار بازگشت. او همچنین گفت که خدماتی نظیر تراکنشهای مالی، استفاده از دستگاههای کارتخوان، خریدهای روزمره و فعالیت شبکههای اجتماعی در بستر ارتباطی کشور بدون اختلال گسترده ادامه داشت و این پایداری با همکاری شرکت مخابرات ایران، سایر اپراتورها و شرکت ارتباطات زیرساخت حفظ شد.
جنگ و اولویت های شرکت مخابرات
اتحادیه جهانی مخابرات همچنین در ادامه بیانیه خود از به مناسبت روز جهانی مخابرات و جامعه اطلاعاتی از دولتها، صنایع و جوامع خواسته تا: شریانهای حیاتی دیجیتال را که جهان را در حال حرکت نگه میدارند، تقویت کنند و در طراحی شبکهها و سیستمهایی که میتوانند در برابر شوکها مقاومت کنند و به سرعت بهبود یابند، به ما بپیوندید و اطمینان حاصل کنند که هیچکس در مواقع ضروری قطع ارتباط و آفلاین نمیشود.
این همان موضوعی است که اتفاقا توسط شرکت مخابرات ایران و همچنین وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات کشورمان نیز پیگیری و دنبال میشود و آنگونه که معاون راهبرد شرکت مخابرات ایران اعلام کرده، تقویت تابآوری ارتباطات بهعنوان راهبرد اصلی این شرکت در سال ۱۴۰۵ در دستور کار قرار گرفته و این برنامه همزمان با توسعه شبکه فیبرنوری در کشور با جدیت دنبال میشود.
اشاره معاون راهبرد شرکت مخابرات ایران به اولویت نخست از دوازده اولویت راهبردی است که شرکت مخابرات ایران برای سال ۱۴۰۵ اعلام کرده که بر اساس آن این شرکت توسعه و تکمیل شبکه ملی فیبر نوری (FTTH) در راستای پروژه برگردان را در دستور کار دارد، و تقویت زیرساختها و توسعه همکاریهای راهبردی در راستای تحول دیجیتال در صنعت ICT را نیز پیگیری خواهد شد.
علیرضا هاشمی همچنین گفته:«تقویت زیرساختهای ارتباطی در برابر تهدیدات احتمالی و آمادهسازی تجهیزات پشتیبان، از مهمترین محورهای برنامههای مخابرات ایران در حوزه تابآوری ارتباطات به شمار میرود.»
علاوه بر شرکت مخابرات ایران، وزارت ارتباطات نیز تابآوری، بازآرایی و همافزایی را سه لازمه مهم تحقق آینده دیجیتال کشور می داند و همانگونه که احسان چیتساز معاون سیاستگذاری، برنامهریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال وزارت ارتباطات در خرداد ماه امسال اشاره کرد: تجربه جنگ اخیر نشان داد شبکه ارتباطی کشور در برابر فشارهای مختلف از جمله حملات سایبری، اختلال در مسیرهای ارتباطی و افزایش تقاضا برای خدمات دیجیتال از پایداری قابل قبولی برخوردار است؛ دستاوردی که حاصل سالها تلاش متخصصان و فعالان حوزه ارتباطات و فناوری اطلاعات است.
جنگ و تابآوری ما
کشور ما در منطقه ای بیثبات و جنگخیز به سر میبرد و همین کار ما را در ارتباطات ملی و جهانی و به خصوص نگهداشت زیرساختها و پایداری آنها سخت و دشوار کرده است، جنگ ایران و آمریکا نیز این سخن را تایید میکند و تاب آوری و پایداری شرکت مخابرات ایران نیز نمونه خوب از توان و قدرت ما در این دوران بود؛ در این میان در برخی مناطق مخابراتی کشور مشکلاتی در حوزه پاور، سوئیچ و لینکهای رادیویی سایتهای تلفن همراه داشتند که در کمترین زمان رفع شد و در کنار آن هیچگاه نیروهای فنی نگذاشتند در نبود اینترنت بینالملل، اینترنت ملی قطع و یا کم سو شود.
این اقدامات زمانی ارزشمندتر می شود که بدانیم هیچگاه تابآوری یک وضعیت ثابت نیست و در شرایطی که تهدیدهای سایبری، اختلالات زنجیره تأمین و حتی بحرانهای انرژی مانند قطع برق همیشه وجود دارد و در شرایط جنگی بدتر هم می شود، پایداری، تاب آوری و مهمتر از آن ارتقای تابآوری زیرساختهای ارتباطی و دیجیتال تا چه اندازه سخت و دشوار است و حفظ این تابآوری کمک بسیار بزرگی در استمرار مقاومت مردم در مقابل حملات دشمن و حتی اتفاقات اقتصادی و اجتماعی کشور دارد و در شرایطی که در دوران جنگ، فضای حقیقی و مجازی کشور بیشتر از قبل با امنیت ملی کشور گره خورده، تقویت زیرساختهای تابآور، مدیریت هوشمند شبکه و حفظ پایداری خدمات، نقش مهمی در آرامش و امنیت مردم ایفا میکند. سازمان تنظیم مقررات نیز با مدد شرکت ارتباطات زیرساخت و اپراتورهای ارتباطی به خوبی موضوع پدافند غیرعامل و مدیریت بحران در حوزه ارتباطات را مدیریت کردند.
باید این نکته مهم که از سوی اتحادیه جهانی مخابرات (ITU)برای توصیف شعار سال ۲۰۲۶ آورده شده را بارها یادآوری کنیم که زیرساختهای دیجیتال انعطافپذیر، پایه و اساس یک دنیای متصل و فراگیر هستند و تابآوری دیجیتال، زیربنای اتصال معنادار جهانی است و به این موضوع نیز افتخار کنیم که شرکت مخابرات ایران در طول جنگ با آمریکا نشان داد تابآوری مهمترین شاخص بلوغ زیرساختهای ملی به خصوص در زمینه ارتباطی و مخابراتی بود.
