برنامههای فرهنگی دانشگاهها باید متناسب با نسل جدید و برای جذب همه دانشجویان طراحی شود
معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری با تأکید بر ضرورت تحول در سیاستهای فرهنگی دانشگاهها، گفت: فعالیتهای فرهنگی باید از قالبهای تکراری فاصله بگیرد و متناسب با نیازها و اقتضائات نسل جدید دانشجویان طراحی شود تا همه طیفهای دانشجویی در آن مشارکت داشته باشند. وی همچنین بر آمادگی دانشگاهها برای آغاز سال تحصیلی ۱۴۰۶-۱۴۰۵ با محوریت تقویت سرمایه اجتماعی، نشاط دانشجویی و انسجام ملی تأکید کرد.
به گزارش پایگاه خبری ماناگذر؛ گردهمایی معاونان فرهنگی دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی منطقه ۷ کشور، روز چهارشنبه ۳۱ تیرماه، با حضور برخط دکتر وحید شالچی، معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، به میزبانی معاونت فرهنگی دانشگاه شیراز برگزار شد. برنامهریزی فرهنگی و اجتماعی برای آغاز سال تحصیلی جدید، تقویت سرمایه اجتماعی، ارتقای نشاط و مشارکت دانشجویان و بررسی راهبردهای فرهنگی دانشگاهها از مهمترین محورهای این نشست بود.
آمادگی دانشگاهها برای آغاز سال تحصیلی
دکتر وحید شالچی با اشاره به اهمیت آغاز سال تحصیلی پیشرو، بر آمادگی همهجانبه دانشگاهها تأکید کرد و گفت: لازم است از هماکنون برای مهرماه برنامهریزی دقیق انجام شود و دانشگاهها با در نظر گرفتن سناریوهای مختلف، آمادگی لازم را برای آغاز سال تحصیلی داشته باشند. به گفته وی، مطلوبترین سناریو، آغاز حضوری آموزش است؛ زیرا فعالیتهای مجازی هرگز نمیتواند جایگزین کامل کارکردهای فرهنگی و اجتماعی دانشگاه باشد.
ضرورت تحول در برنامههای فرهنگی
معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، کاهش مشارکت دانشجویان در فعالیتهای فرهنگی را یکی از مهمترین چالشهای دانشگاهها دانست و اظهار کرد: بخش بزرگی از جامعه دانشجویی امروز درگیر فعالیتهای فرهنگی دانشگاه نیست و این موضوع نیازمند بازنگری جدی در شیوه برنامهریزی است.
وی افزود: جامعه دانشجویی تغییر کرده، اما همچنان با همان قالبها و برنامههای گذشته پیش میرویم. اگر میخواهیم طیف گستردهتری از دانشجویان را جذب کنیم، باید به برنامههای فرهنگی تنوع ببخشیم، طرحهای نو ارائه دهیم و از تکرار روشهای گذشته فاصله بگیریم.
دکتر شالچی با اشاره به ویژگیهای نسل جدید دانشجویان تصریح کرد: بسیاری از مؤلفههای هویتی دانشجویان پیش از ورود به دانشگاه شکل گرفته است؛ بنابراین برنامههای فرهنگی دانشگاه باید با شناخت دقیق نیازها و اقتضائات این نسل طراحی شود.
فرهنگ؛ زیربنای آموزش و پژوهش
وی سرمایهگذاری در حوزه فرهنگ و اجتماع را لازمه موفقیت دانشگاهها دانست و گفت: اگر امروز در حوزه فرهنگی و اجتماعی سرمایهگذاری نکنیم، فردا حتی انجام مأموریتهای آموزشی و پژوهشی دانشگاهها نیز با دشواری روبهرو خواهد شد. از اینرو، اجرای کامل سهم بودجه فرهنگی دانشگاهها یک ضرورت است.
معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم همچنین بر تقویت ارتباط مدیران با همه طیفهای دانشجویی تأکید کرد و افزود: تشکلهای دانشجویی، انجمنهای علمی، کانونهای فرهنگی و نشریات، مهمترین حلقه ارتباطی میان مدیریت دانشگاه و دانشجویان هستند و میتوانند با هزینهای اندک، برنامههای فرهنگی گسترده و اثرگذار را اجرا کنند.
وی نشاط را از ارکان اصلی محیط دانشگاه برشمرد و اظهار داشت: دانشگاه باید محیطی باشد که دانشجو علاوه بر آموزش، فرصت تجربه فعالیتهای فرهنگی، هنری، ورزشی، گفتوگو و مهارتآموزی را نیز در آن پیدا کند.
دکتر شالچی حفظ انسجام ملی را از مهمترین مسئولیتهای فرهنگی دانشگاهها دانست و گفت: هر اقدامی که موجب تقویت انسجام ملی شود باید مورد حمایت قرار گیرد و از هر اقدامی که به دوقطبی شدن جامعه دامن بزند، باید پرهیز شود. برنامههای فرهنگی زمانی موفق خواهند بود که همه دانشجویان بتوانند خود را در آن ببینند و احساس همدلی و تعلق داشته باشند.
وی در پایان، توسعه همکاری دانشگاهها با شهرداریها، بنیادها، نهادهای فرهنگی و سایر دستگاههای اجرایی را برای اجرای برنامههای فرهنگی کمهزینه و اثرگذار ضروری دانست و بر استفاده حداکثری از ظرفیت تشکلهای دانشجویی، انجمنهای علمی و کانونهای فرهنگی تأکید کرد.
منطقه ۷؛ فراتر از یک تقسیمبندی جغرافیایی
در ادامه این نشست، دکتر ابراهیم عباسی، معاون فرهنگی و اجتماعی دانشگاه شیراز، با گرامیداشت یاد شهدای انقلاب اسلامی و دفاع مقدس، بر اهمیت راهبردی منطقه ۷ کشور در عرصههای فرهنگی و اجتماعی تأکید کرد.
وی با اشاره به اینکه دبیرخانه منطقه ۷ کشور به میزبانی دانشگاه شیراز فعالیت میکند، گفت: منطقه ۷ تنها یک تقسیمبندی جغرافیایی نیست، بلکه استانهای فارس، بوشهر و کهگیلویه و بویراحمد را دربرمیگیرد که مهد شاعران، نویسندگان برجسته و نماد دفاع جانانه از کیان ایران اسلامی هستند.
دکتر عباسی با یادآوری شخصیتهایی چون آریوبرزن، سلمان فارسی، امامقلیخان و رئیسعلی دلواری و همچنین سرداران مهدوی و تنگسیری افزود: همانگونه که در تاریخ، استعمارگران از خلیج فارس بیرون رانده شدند، امروز نیز این منطقه در خط مقدم دفاع از کشور قرار دارد و از ظرفیتهای فرهنگی و هویتی ممتازی برخوردار است.
وی با اشاره به بازگشت دانشجویان پس از چند ماه دوری از فضای حضوری دانشگاهها اظهار داشت: دانشجویان با نگرانیها و اضطرابهای مختلف به دانشگاه بازمیگردند و مهمترین اولویت در آغاز سال تحصیلی، ایجاد آرامش در محیط دانشگاه است؛ زیرا دانشگاه کانون جریانسازی است و آرامش آن میتواند به جامعه نیز منتقل شود.
برنامهریزی برای سال تحصیلی جدید
در ابتدای این نشست، علیرضا رمضانزاده، مدیر فرهنگی دانشگاه شیراز، محورهای اصلی گردهمایی را تشریح کرد و گفت: سیاستگذاری فرهنگی و اجتماعی برای آغاز سال تحصیلی ۱۴۰۶-۱۴۰۵، برنامهریزی ویژه برای دانشجویان نوورود با هدف افزایش نشاط، امید، پویایی، انسجام و سرمایه اجتماعی، بررسی نیازها و چالشهای فرهنگی دانشگاههای منطقه، اقدامات فرهنگی و روانشناختی متناسب با شرایط پس از جنگ تحمیلی و همچنین تبادل تجربههای موفق و تدوین برنامههای مشترک فرهنگی، از مهمترین دستورکارهای این نشست است.
در پایان این گردهمایی، معاونان و مدیران فرهنگی دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی منطقه ۷ کشور، دیدگاهها و پیشنهادهای خود را درباره راهکارهای تقویت فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی ارائه کردند و بر همافزایی دانشگاههای منطقه و بهرهگیری از حمایتهای وزارت علوم برای اجرای برنامههای مشترک فرهنگی تأکید کردند.
